-
Heyecan belli bir düzeyde kaldığı
zaman zihnin daha verimli çalışmasını sağlar, fakat belli bir
düzeyi aştığında ise sorun yaratabilir. “Yapıcı kaygı” ile “yıkıcı
kaygı”nın birbirinden ayırt edilmesi çok önemlidir. Yaşadığınız
kaygı sınavlarda performansınızı olumsuz etkiliyorsa yıkıcı bir
kaygıdan söz edilir ve mutlaka kaygıyı yatıştırma yolları
bulunmalıdır. Sınav performansını olumsuz etkilemeyen yapıcı kaygı
ise zararlı değildir.
-
Sınav ve sınav sonucunun her
şey demek olmadığını unutmayın. Hayat insana her zaman çok
farklı seçenekler sunabilmektedir.
-
Bilgi toplayın. Sınavda
karşılaşabileceğiniz her şeyle ilgili bilgi sahibi olun. İnsanın
bildiği bir şeyle karşılaşması daha az kaygı yaratır. Sınavın
nasıl yapılacağı, kaç soru sorulacağı, daha önce ne gibi
soruların sorulduğu araştırıp öğrenilmelidir.
-
Mümkün olan en iyi şekilde
hazırlanmaya devam edin. Ağır ve ciddi çalışmayı son günlere
bırakmayın. İlke olarak son güne çalışma bırakılmaması tavsiye
edilir. Fakat yorucu olmayan hatırlamaya yönelik gözden
geçirmelerin zararı olmayacağı unutulmamalıdır.
-
İlke olarak sınav yaklaştıkça
yeni bilgiler edinmeye çalışmak yerine, daha önce öğrenilenleri
tekrarlamak daha yararlıdır. Son günlerde panik halinde her şeyi
öğrenmeye çalışmak yerine bildiklerini en iyi biçimde yapmak
daha doğru bir yaklaşımdır. Özellikle son günlerde buna daha çok
dikkat etmek gerekir.
-
Sınav yeriniz belli olduktan
sonra, mutlaka gidip görün.
-
Sınavı zihninizde canlandırın.
Daha iyi canlandırabilmek için aynı saatte, aynı sayıda ve aynı
nitelikleri taşıyan soruları çözün. Kendinize yapabileceğinizin
en iyisini yapacağınızı ve başaracağınızı telkin edin.
-
Deneme sınavlarına girin. Deneme
sınavlarını sanki gerçek sınava giriyormuş gibi ciddiye alın.
Deneme sınavlarında başarılı olup olmadığınız kadar, zamanı
nasıl kullandığınıza ve sınav kaygısını aşıp aşamadığınızı da
gözleyin.
-
Sınav öncesinde kendinizi aşırı
stres altında hissediyorsanız, bu stresi atmanın yollarını
bulun. Gerekirse arkadaşlarınızla dertleşin. Daha önce sınava
girenlerle konuşun.
-
Yaşadığı sorunları, yaşadığı
kaygıyı herkesin kendine özgü çözüm yolları vardır. Daha önce
girdiğiniz benzer bir sınava girdiyseniz, bu sınavda
yaşadıklarınız sizin için önemli bir yol göstericidir.
-
Sınav yaklaştıkça sizi ne
rahatlatıyorsa onları daha çok yapmaya çalışın. Kendinizi aşırı
yormadan yürümek ve spor yapmak yararlıdır. Aşırıya kaçmadan,
sınava odaklanmayı bozmadan arkadaşlarla buluşmak ve gezmek
yararlı olabilir.
-
Zihni karıştıran, zihni yoran
televizyon programlarından, bilgisayar oyunlarından uzak durun.
-
Stresle nasıl baş ettiğinize
bakın. Bugüne kadar kullandığınız yöntemler yetersiz kalıyorsa
başka yollar bulun. Olumlu hayaller kurun. Güzel günleri, güzel
şeyleri düşünün. Sınava girdiğinizi ve elinizden gelenin en
iyisini yaptığınızı düşünün.
-
Sınavı önemsememekten, “zaten
yeterince çalışmadım”, “ben nasıl olsa kazanamam”, “nasıl olsa
başaramam” ve “bu sistemle bir yere varılmaz” gibi
yaklaşımlardan uzak durun. Bu tür yaklaşımlar sınava sınavın
gerektirdiği kadar özen gösterilmemesine yol açarak, gencin
olağan başarısını göstermesini engellemektedir.
Yapabileceğinizin en iyisini yapacağınızı ve başaracağınızı
düşünün.
-
Ne olduğunu bilmediğiniz, önceden
denemediğiniz, doktor tarafından önerilmeyen ilaçları
kullanmaktan uzak durun.
-
Daha önce başarısız olduysanız,
bu deneyimin bazı konularda işinizi kolaylaştıracağını
unutmayın.
-
Birkaç hafta önceden uyku
düzeninizi sınav saatine göre ayarlayın. Yeterince uyumayı,
sınavdan önceki güne bırakmayın. Rahat uyku uyuyabilmek için
gerekli ortamı oluşturun. Sınav gecesi uyuyamama olasılığına
karşı önceki günlerde düzenli uyuyun. Birikmiş bir uykusuzluğa
göre bir günlük uykusuzluğun sınav performansını etkileme
olasılığı daha düşüktür.
-
Sınavdan önceki gün ve sabah
yediklerinize ve içtiklerinize dikkat edin. Her zaman
yediklerinizden çok farklı şeyler yemeyin. Mideniz ne aşırı
şişkin, ne de yarı aç – yarı tok olmalı.
-
Sınav günü en rahat ettiğiniz
giysilerinizi giyin. O günkü hava durumunu dikkate alın.
-
Kafanıza “hiçbir şey
hatırlamıyorum” ve “kafamdaki her şey silindi” benzeri
düşünceler üşüşürse kendinize bunların gerçekdışı olduğunu
hatırlatın. Bilgileri hatırlayıp hatırlamadığınızı sınamaya
kalkmayın. Kendinize sorular sorup bunlara cevap vermeye
çalışmayın. Daha önce de benzer şeyler yaşadıysanız, bunları
düşünün; korktuğunuz gibi her şeyi unutmadığınızı hatırlayın.
Kendinize bir yılda öğrendiğiniz bilgileri bir anda aklınızda
sıralamanın mümkün olmadığını, sınavda öğrendiklerinizin zaten
aklınıza geleceğini söyleyin.
-
Sınav sırasında aşırı heyecana
kapılırsanız, biraz soluklanmanın yararlı olduğunu unutmayın.
Birkaç dakika kaybedeceğim korkusunun bir panik havasına
dönüşmesini engelleyin. Birkaç dakika gözleri kapatarak derin
nefes almak size bir şey kaybettirmez. Kendinize heyecan
halinizin geçici olduğunu, yapabileceğinizin en iyisi
yapacağınızı söyleyin. Zor sorulara takılıp kalmayın, böyle bir
durumda kolay sorulardan çözmek rahatlatıcı olabilir.
-
Sınav anında kendinize sık sık
elinizden gelenin en iyisini yapacağınızı hatırlatın. Soruları
telaşa kapılmadan okuyun.
-
"Ya soruları yetiştiremezsem"
kaygısına kapılmayın. Yapabildiğiniz kadarını yapmayı
hedefleyin. Sorular önceki yıllara göre çok zorsa herkesin aynı
soruları çözdüğünü unutmayın.
-
Kaydırma yapmamak için özel özen
gösterin.
-
Sınavların bir sıralama belirleme
amacıyla yapıldığını ve herkese aynı sorular sorulduğunu
unutmayın.
-
Sınava yakın zamanlarda yapılan
deneme sınavlarını taktik belirlemek (hangi sorulardan
başlayacaksınız, zamanı nasıl ayarlayacaksınız, sınav boyunca ne
tür duygular yaşayacaksınız) amacıyla kullanın.
-
Başkalarında çok yararlı olan
taktiklerin size uygun olmayabileceğini unutmayın ve tavsiye
edilen bir yöntemi ilk kez sınav sırasında denemeyin.
