Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Boşanmanın Çocuğa Etkileri

Klinik Psikolog Ali Bıçak

Aileniz ayrıldı mı, ya da ayrılma sürecinde mi? Bir boşanmanın çocuğa etkileri yaşam boyu sürer. Yetişkinlikte ailesinin ayrılmasını her zaman akıl etmeseler de, boşanma ve ayrılma sürecinde yaşadıkları travma etkisi yapabilir. Bir boşanma, çocukları her zaman etkiler, yetişkinliklerin de bile. Ayrılık, iyi yönetilmezse çocukların, hemen hemen tüm yaşamlarını gizli gizli etkisi altına alır. Bu yazıda, ayrılıkla etkili biçimde nasıl başedeceğiniz hakkında ipuçları bulabilirsiniz.

Boşanma Sürecinde Yaşananlara Verilen Anlam

Aşağıda boşanmanın çocuğa etkileri olarak en sık karşılaşılan durumları sıralıyoruz. Buradaki sorulara vereceğiniz cevaplar, boşanma sürecinde duygu ve düşünceleriniz hakkında ipucu olabilir. Okul ve iş başarınızda, şimdi ve olası ilişkilerinizde, duygusal olarak kendinizi daha iyi hissedip hissetmemenizde, sizin ailenizin boşanması sonucunda ortaya çıkan sorunlarla nasıl baş ettiğinize göre şekillenecektir.

Aileniz ayrılmışsa, şu soruları kendinize sorun:

  • Ailenizin boşanmasında kendinizi sorumlu ya da suçlu hissediyor musunuz?
  • Ayrılmanın neticesinde çocukluğunuzun bir parçasının kaybolduğunu hiç hissettiniz mi?
  • Her iki ebeveyninizin de size yeterince duygusal destekte verdiğini hissettiniz mi?
  • Ebeveynleriniz her hangi bir tartışmada bulunurken kendinizi arabulucu rolünde gördünüz mü?
  • Her iki ebeveyniniz de kendi sorunlarına ya da, yeni ilişkilerine odaklanırken duygu ve ihtiyaçlarınız askıya alındığını hissettiniz mi?

Ailenizin Boşanması ile Nasıl Baş Edebilirsiniz?

Temel bazı noktalardan başlamalı.

  • Öncelikle bilmelisiniz ki, anne-babanızın evlilik problemlerine siz sebep olmadınız.
  • Boşanmaya karşı yoğun duygusal tepkiler vermeniz gayet normal ve tipiktir. Zira ailenize olan ayrılmaz bağlılığınız ve daha kırılgan olan ebeveyninizi kurtarmak, korumak güdüsü sizi bu duygulara itebilir.
  • Üçüncü olarak kendi yaşamınıza yön verme ve kendi umut ve ihtiyaçlarınızı karşılama son derece hakkınız.

Aşağıdaki fikirleri ebeveynleriniz sizin beklenti ve isteklerinizi karşılamada ve bunların önemini kavramada yetersiz kaldıkları durumda hakkınız olduğunu görmek açısından göz önünde bulundurun

  • Her iki ebeveyninizle de tatminkar bir ilişki kurma hakkınız vardır
  • Ebeveynleriniz birbiri ile yaptıkları kavgalarda arabulucu olmama hakkınız vardır
  • Duygularınız kızgınlık, hayal kırıklığı umutsuzluk acı da içerse, bu duyguları hissetmeniz sizin hakkınızdır.
  • Ailenizin boşanmasından kaynaklı problemlerinizi tecrübe ederken ve bu duygularla baş etmede diğer aile fertlerinin de işbirliği ve yardımına ihtiyaç duymak hakkınızdır.
  • Özellikle okul başarınızı göz önüne aldığınızda durumunuzu iyileştirmede aile kaynaklarının öncelikle sizin ihtiyaçlarınıza göre kullanılması hakkınızdır.

Ayakta Kalma Ve Gelişim İçin Esaslar

Aşağıdaki ipuçları kendini kendinizi korumanızda yol gösterebilir. Ancak her durum için farklı yöntem uygulanabilir. Hangisi size daha uygun gelirse onu kullanabilirsiniz. İlk üç tavsiye uzman görüşüne dayanarak hazırlanmıştır.

Boşanma Sürecinde Asla Tek Başınıza Hareket Etmemelisiniz

Kendi başınıza karar vermede ne kadar özgür olsanız da kriz anında tek başına hareket etmenin yararı olamayacağı aşikardır. Kendinizi izole etmeniz stres belirtilerini daha da artıracaktır. Sürecinizi engelleyecek, sonradan daha fazla soruna neden olacaktır. Büyük değişimlerde diğer insanların destek ve kabulüne her zaman ihtiyaç duyarız.

Kendinizi Duygusal Ve Fiziksel Olarak Koruyun

Ailenin boşanmasına alışmak enerjinizin büyük bölümünü götürecektir. Eğer kendinize dikkat etmezseniz stresiniz daha üst seviyelere çıkacaktır. Kendinizi dinleyin, duygularınız zorbanız değil, işitilmek ve korunmaya karşı haklı tepkilerinizdir. Kendi iç sesinize zaman ayırmalı, düşünceye dalıp sessizce yalnızlığınızı hissetmelisiniz. İçinizdeki kabaran duygularınızı boşaltmanın güvenli yollarını arayın. Açık alanda spora, rahatlamaya, oyalanmaya zaman ayırın.

Duygusal Bağımlı Olmayın

İnsanlar öfke, depresyon, keder, suçluluk, kin, intikam gibi yoğun duyguların müptelası olabilmektedirler. Duygusal keşler duygularını güvenli bir yolla çalışmak yerine bu duyguların sürmesini isterler. Bu kişiler taşıdıkları yoğun duyguları bir elbise gibi üzerlerinde taşımaya devam ederler. Duygusal bağımlılıktan kaçınmanın yolu,

  • Duygu deponuz gerçekten sizin mevcut duruma gerçek bir tepkiniz mi?
  • Bütün bu duygular bir alışkanlık sonucu mu doğdular?
  • Başka duyguları örtmek için mi var oldular?

gibi sorularına vereceğiniz cevaplara bağlıdır.

Duygularınızın Çok Çeşitli Olabilir. Onlarla Yüzleşmek İçin Kendinize Zaman Verin.

Aileleri boşanan ya da boşanma sürecinde olan kişiler genellikle konsantre olmada problem, keder, öfke depresyon belirtileri ve çöküntü içindedirler. Bu duyguları yaşayan birisi gelecek konusunda kaygılanmaya başlar, aile bireylerinden biri veya bir kaçına karşı kendini sorumlu hisseder. Bu reaksiyonlar gayet normal olup, iyileşmek zaman alır. Bu tür duyguları başkaları ile paylaşmak özellikle benzer tecrübeleri olanlarla oldukça faydalı olacaktır.

Neler Olup Bittiği Hakkında Bilgi Edinin

Boşanmalar genellikle aile üyeleri arasında açık bir şekilde paylaşılmaz. Bu gizliliği kırmak, sessizliğin yerine ebeveynlerin her biriyle doğrudan konuşmak son derece önemlidir. Boşanma olduğunda kim nerede kiminle kalacak, ne gibi değişiklikler olacak, finansal sorunlarınızı nasıl halledeceksiniz gibi konular tartışılmalıdır. Ailenizin vereceği bilgilerden çok, sizin nelere ihtiyacınız olacağına odaklanmalısınız.

Sağlıksız işbirliğinden kaçının

Boşanan ebeveynlerden her biri sizi kendi tarafında olmanızı ve diğerine karşı cephe almanızı isteyebilirler. Bu açık açık da yapılabilir, gizliden diğer ebeveyni eleştirerek ve suçlayarak da yapılabilir. Belki de kurnazca kendisinin daha çok yardıma ihtiyacı olduğu şeklinde de yapılabilir. Birkaç istisna dışında bütün bu ebeveynlerin çabaları anlamı; kötü adam-kötü kadından intikam almak, ya da kendi problemlerinin acı ve kaygısından kaçınmak. Kendi duygusal sağlığınızı korumanın yolu kesinlikle ortada kalmaya karşı direnç göstermenize bağlıdır.

Kendi Ailenize, Sizin Kendiniz İçin Neler Yapabileceğinizi Anlamalarına Yardım Edin

Kendi ailenize, sizin kendiniz için neler yapabileceğinizi anlamalarına yardım edin. Bir boşanma süreci ve sonrasında, aileniz neler olup bittiğini net bir şekilde göremeyebilirler ve size yardımcı olamayabilirler. Bu anda sizin çabanız, onların sizin neler hissedip yaşadığınız anlamalarını sağlamak olmalıdır. Bu süreçte, size acı veren duygulardan korunmak ve davranışlarınızı yanlış yorumlamalarına engel olabilirsiniz. Bu konuda neler yapılabileceğini anlamalarına yardım etmek olmalıdır.

Sizce Uygun Olan Nedir?

Boşanan ailelerde duruma karşı çok farklı tepkiler ortaya çıkar. Bunlarla baş etmek ve güvenli bir yol tayin etmek duruma göre değişir. Nelerin yararlı olabileceğini ortaya çıkarın, boşanma ile ortaya çıkan duygu ve durumları inkar etmeksizin, kendi yaşamınızda kendi başınıza nasıl ayakta kalabileceğinize, nelerin yardımcı olacağını araştırın. Bütün bunlarla birlikte, ani bir karar ve değişimden kaçının. Sizin çevrenizi saran arkadaş, etkinlik ve planlar size doğru yolu bulmanıza rehberlik ederler.

Kendinizi, Bu Kriz Anında Dış Odaklı Olumsuzluklardan Koruyun.

Ailenizin boşanması, size yardım edebilecek kaynakların önemini ortay koyar. Arkadaşlarınız ve okuduğunuz kitaplar neler olup bittiğini anlamanıza yardım edebilir. Bütün bunlara ek olarak sosyal yardım kurumları sizin ihtiyaçlarınıza yardım edebilirler. Bu konuda en yakın kurum neresidir, araştırın.

Klinik Psikolog Ali Bıçak

www.antalyapsikoloji.net

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Klinik Psikolog Ali Bıçak’ın diğer makaleleri için lütfen tıklayınız