Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Depresyon Nedir?

Klinik Psikolog Ali Bıçak

Kendimi kötü hissediyorum, depresyondayım bu hafta’ gibi duygular çoğunlukla kısa sürer, günlük yaşamı minimal düzeyde ve hafif bir şekilde etkiler. Ancak, belirtiler daha belirgin hale gelebilir ve daha uzun sürebilir. Günlük etkinliklerini sürdürmesi zorlaşır, yoğun umutsuzluk ve karamsarlık duygusu intihar eğilimini yükseltebilir, kişi içinde bulunduğu duygu durumundan kurtulmanın tek yolunun bu olduğuna inanabilir.

Depresyon, kendini üzgünlük, tatminsizlik, yalnızlık, umutsuzluk, kendinden şüphe etme ve kendini suçlama şeklinde karakterize olan ruhsal bir çökkünlük halidir. Birçok insan yaşamında zaman zaman bu duygu durumlarından birini ya da bir kaçını bir şeklide tecrübe edebilir. Ancak bazılarıları vardır ki, bu duyguları daha sık, daha uzun, daha derin ve etkisinde kalarak yaşarlar. Bazı durumlarda, depresyon aylarca hatta yıllarca sürebilir. En yaygın olanı ise, ‘kendimi kötü hissediyorum, depresyondayım bu hafta’ şeklinde ifade edilenidir. Bu tür duygular çoğunlukla kısa sürer, günlük yaşamı minimal düzeyde ve hafif bir şekilde etkiler.

Depresyonun bir sonraki seviyesinde ise, belirtiler daha belirgin halde ve daha uzun sürer. Bu durumda kişinin günlük etkinliklerini sürdürmesi zorlaşır, ancak gene de bu durumda etkinliklerini bir şekilde sürdürmeyi başarabilir. Böylesi durumda, yoğun umutsuzluk ve karamsarlık duygusu intihar eğilimini yükseltir, kişi içinde bulunduğu duygu durumundan kurtulmanın tek yolunun bu olduğuna inanabilir.

Ağır depresyondayken, kişinin duygu durumundaki yoğun dalgalanmalar neticesinde günlük yaşamında yapması gerekenleri yapamaz hale gelebilir.

Depresyon Nedir ve Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Depresyon ağlama nöbetleri ya da en uç noktada duygusal yoksunluk gibi birçok durumda kişinin yaşamını etkiler.

Duygu ve Algıda Değişim

  • Hiçbir şeyden zevk alamama
  • Umutsuzluk ve karamsarlık
  • Aşırı derecede kendini suçlama ve pişmanlık
  • Cinsel istek kaybı
  • Aile ve yakınlara karşı duygusal ilgisizlik

Davranış ve Tutumlarda Değişim

  • Günlük aktivitelere karşı ilgi kaybı, başladığı işi tamamlayamama,
  • Sorumluluk ve görünümünü ihmal etme,
  • Herşeye alınma ve şikayet etme,
  • Hayattan zevk alamama,
  • Hafıza kaybı, unutkanlık, odaklanma sorunu, kararsızlık ve bilinç bulanıklığı,
  • Günlük faaliyetleri gerçekleştirmede gerileme,

Fiziksel Belirtiler

  • Kronik yorgunluk ve enerji kaybı
  • Tamamen iştah kaybı ya da aşırı yemek yeme
  • Uykusuzluk belirtileri, çok erken uyanma ya da aşırı uyku
  • Tanımlanamaz baş, sırt ve benzeri ağrılardan şikayet
  • Karın ağrısı, mide bulantısı, kabızlık ve barsaklarda aşırı hareket gibi boşaltım sistemi sorunları

Depresyonun Nedir, Sebepleri Nelerdir?

Depresyon, çoğunlukla sevilen birinin kaybı gibi acı veren bir yaşam olayı ile ortaya çıkabilen bir rahatsızlıktır. Depresyonun kaynağı ne olursa olsun, kişi bunun tam olarak farkında olsa da, hiç bitmeyecekmiş sürekli devam edecekmiş gibi algılar. Ortada depresyonu oluşturacak herhangi bir yaşam olayı bulunmadığı, açıkılanabilir belirli bir sebep bulunamadığındaysa kişi kendini daha da kötü hisseder ve felaketleştiriebilir. Böyle bir kontrol kaybı depresyondaki kişinin duygu durumunu daha da kötüleştirir. Bazen depresyonun nedeni olarak, kendini suçlayabilir, Allah’ın kendini bir şekilde cezalandırdığına inanabilir. Yani zihininde rahatsızlığına dair olabilecek en kötü senaryolara inanmak durumunda kalabilir.

Depresyonu tetikleyen bir çok stres belirtileri bulunabilir. Kişilik yapısı, çevresel faktörler, kullanılan ilaçlar, genetik yatkınlık, kalıtım gibi birçok sebep gösterilebilir. Beyindeki fonsiyonlar herhangi bir hastalık, kaza sonucunda hasar görebilir ve depresyonda çok önemli bir rol oynayabilr. Aşırı alkol, uyuşturucu, diet ve beslenme de buna etki ediyor olabilir. Ancak sebebi ne olursa olsun depresyonu sürdüren en önemli etken kişinin zihninden geçirdiği düşünce ve temel inançları ile ortaya koyduğu davranışlardır. Genel olarak depresyon, kişiyi fiziksel ve ruhsal açıdan iş göremez hale getirir. Bu durumu kolu kırık ve alçıda birinin, iki eli de sağlıklı biri ile aynı işi tamamlama konusundaki performansına benzetebiliriz. Kırık kollu kişi, ne yaparsa yapsın sağlıklı olandan her zaman daha fazla çaba ve güce ihtiyaç duyar. Sağlıklı olandan daha fazla başarısızlık, değersilik ve çaresizlik hisseder.

Kendi Kendinize Nasıl Yardım Edebilirsiniz?

Yaşadığınız duygu durumu değişimine, negatif duygu ve düşüncelerin zihninizi çok meşgül ettiğinin farkına varın ve kendinize karşı dürüst olun. Böylece depresyonun olası sebeplerini açıklamanız daha kolay olacaktır. Duygularınızı incelerseniz, sizi rahatsız eden şeyin, ailenizle ve arkadaşlarınızla ilişkileriniz, maddi sorumluluklarınız gibi birçok farklı sebebi olabileceğini anlayabilirsiniz. Sorunlarınızı bir yakınınızla paylaşmak, onların anlayışlı ve destekleyici tutumu sayesinde geçici de olsa bir çözüme kavuşabilirsiniz. Hafif bir depresyon ile yeterli bir şekilde baş etmeniz mümkün. İşte bazı ipuçları:

  • Günlük yaşamınızdaki rutin olarak yaptıklarınıza bir bakın, bir mola verin başka bir şey yapın. Bu yeni şey size iyi hissettimese de bunu yapın.
  • Yaptığınız işin sitresinden kurtulabilmeniz, sindiriminizi hızlandırmanız ve gevşeyip rahat bir uyku uyuyabilmeniz için spor yapın. Haftada en az üç gün tempolu yürüyün.
  • Belirli sitres kaynaklarından uzak durun.
  • Radikal bir karar, uzun dönemde sizi etkisinde bırakacak her hangi bir kararı erteleyin. Alacağınız karar ne olursa olsun, kendinizi iyi hissetmeden, bu durumla baş etme gücünü kendinizde görmeden bunu yapmayın.
  • Eğer fiziksel bir şikâyetiniz varsa bir hekime danışın, o sizi bir psikolog, psikolojik danışman ve bir psikoterapiste yönlendirecektir.

Depresyondaki Arkadaşınıza Nasıl Yardım edebilirsiniz?

Şiddetli depresyonu olan kişiler, yalnız kalmak ve hiçbir şey yapmak istemeyebilirler. Sizinle dahi konuşmak onlara çok zor gelir. Aşırı halsizdirler, dalıp dalıp gider, intihara eğilim gösterebilirler. Bu noktada ona değer veren birisi, onun durumunu anlayıp, her şekilde yanında olduğunu hissettirmesi hayat kurtarıcı bir tutumdur. Tatlı dille onu önemsediğinizi, onun iyi olmasını çok istediğinizi belli etmeye çalışın. Böyle bir tutum, onun sorunları hakkında konuşmasına yardımcı olabilir ve kendini açmaya ve daha kolay ifade etmeye başlayabilir.

  • Bu kişiyi asla teselli etmeye çalışmayın.
  • Onu eleştirmeyin, suçlamayın, depresyonuna yardım edilemeyeceği duygusunu hissettirirsiniz.
  • Onun yaşadığı olay ve paylaştığı duyguların aynısının sizde de olduğu gibi bir tutum içinde olmayın.
  • Depresyondaki birine asla öfke duygunuzu belli etmeyin

Depresyondaki kişiye vereceğiniz en doğru mesaj; “ben seninleyim, duygularını anlıyorum ve sana yardım etmek istiyorum” olmalıdır.

Klinik Psikolog Ali Bıçak

www.antalyapsikoloji.net

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Klinik Psikolog Ali Bıçak’ın diğer makaleleri için lütfen tıklayınız