Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Boşluk hissi / Boşluk duygusu

Boşluk hissi genel olarak yaşamı ve (yaşamdaki) kendi varlığını anlamsız olarak algılama şeklinde tanımlanabilir. Anlamsızlık algısına genellikle amaçsızlık, yalnızlık ve kopukluk hissi ile kendini bir yerlere aitmiş gibi hissedememe eşlik eder. Kopukluk hem yakınındaki insanlarla hem de kendi yaşadığı duygularla ilgilidir. İnsanların varlığını bilir ama kendisini onlarla karşılıklı bağlanmanın olduğu bir bütünün parçası gibi hissedemez. Duygular orada duruyordur ama sanki onları yaşayan o değil gibidir.

Boşluk hissi yaşamının bir döneminde birçok insan tarafından yaşanır ve her zaman bir ruhsal hastalık belirtisi değildir. Örneğin bir yakını ölen ya da sevdiğinden ayrılan inanlarda boşluk hislerine çok sık rastlanır.

Ancak süreklilik gösterdiğinde bir ruhsal sorun ve bir ruhsal hastalık ile ilişkili olma olasılığı çok yüksektir. Boşluk hissi ile en çok ilişkilendirilen ruhsal sorunlar arasında depresyon, borderline kişilik ve alkol-madde bağımlılığı bulunmaktadır. Depresif bozukluğu olanlarda boşluk hissi daha çok depresyon dönemlerinde gözlenir ve bu dönem atlatıldıktan sonra genellikle ortadan kalkar. Fakat borderline kişiliklerde görülen boşluk hissi daha uzun sürelidir; aşılsa da her zaman yeniden ortaya çıkma olasılığı çok yüksektir. Alkol-madde bağımlılığı olanların bazıları boşluk hissini aşmak amacıyla alkol-madde kullanırlar.

Uğraşlar edinmek, hayvan beslemek, manevi değer üreten etkinliklere katılmak, toplumsal amaçlı etkinliklere katkıda bulunmak gibi çabalar boşluk hissinin sağlıklı biçimde aşılmasına katkıda bulunabilir. Fakat boşluk hissini aşamayanların bazıları da yineleyici ve arayıcı bir tarzda sağlıksız bir çaba içinde yaşamlarına bir anlam katmaya çalışır.  Bunun en tipik örnekleri aşırı alışveriş yapma, yeme atakları ve madde kullanımıdır. Kişi bunları yaptığında boşluk hissini aşacağı ve yaşamının anlam kazanacağı hissi ile bu davranışlara tutunur.

Kısa ve öz bilgiler

  • Boşluk hissi, insanlar tarafından çok farklı biçimlerde deneyimlenir ve ifade edilir. Bunun en önemli nedeni de muhtemelen çok farklı nitelikler taşıyan yaşantıların boşluk hissi olarak tanımlanıyor oluşudur. Depresyonlu ve borderline kişilik yapısı olan birisinin yaşadıklarının farklı nitelikler taşıması son derece doğaldır.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri Anabilim Dalı