Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Empati
Eşduyum

Empati en yalın tanımıyla insanın kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun bakış açısını, düşüncelerini ve duygularını anlama sürecidir. Ancak empati, karşıdakinin neler düşündüğünü, hissettiğini tahmin etmek ya da farkına varmak ile sınırlı bir yaşantı değildir. Onun gibi bakabilmek, onun hissettiğini hissedebilmek; onun neden öyle baktığını, neden öyle düşündüğünü ve hissettiğini anlamadır. Geçici bir süre başka bir insanın gözüyle görmek, kulağıyla işitmek, hisleri ile hissetmek ve daha sonra yeniden kendisi olması demektir. Empati Türkçe’ye eşduyum olarak çevrilmektedir.

Empati gününümüzde üzerinde tam bir görüş birliğine varılan bir kavram değildir. Ne olduğu ya da olmadığı halen tartışılmaktadır.
Kuramsal olarak empati konusunda bilgi edinen birçok kişinin empatinin nasıl yaşandığını hissederek anlayamadığı görülmektedir.

Kısa ve öz bilgiler:

  • Empati ‘ben olsaydım ne yaşardım‘ sorusuna verilen yanıt değildir.
  • Empati, yapılırken yapıldığının farkına varılan bir süreç değildir. Başka bir deyişle ‘hadi empati kurayım’ diye yapılan bir zihinsel işlem değildir. Sahip olunan zihinsel bir becerinin kendiliğinden yaşanmasıdır.
  • Empati kurarak bir insanın iç dünyasını görmek, ona empatik bir yaklaşım gösterileceği anlamına gelmez. Bir insanda anlaşıldığı hissi yaratmanın asıl yolu ona empatik biçimde tepki göstermek ya da yaklaşmaktır.
  • Kişilik yapıları insanların empati kurma becerilerini etkileyen önemli bir etmendir. Örneğin antisosyal ve narsistik kişilik yapılarına sahip kişilerde empati kurma yeteneği yeterince gelişmemiştir.
  • Yalnız bilgi edinerek empatik yaklaşım becerisi kazanmak mümkün değildir. Emapati kurma becerisi ancak özel bir eğitim sonrasında kazanılır.
  • Empati bazen empati kuran kişi için olumsuz sonuçlanabilmektedir. Örneğin ‘hayır’ diyemeyen bazı kişiler karşısındakinin gereksinimlerini sezerek kendi gereksinimlerini yok sayarak empati kurduğu kişinin gereksinimlerini karşılamaya çalışmaktadır.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı