Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Kararsızlık

Kararsızlık nedir?
Kararsızlık, bir konuda karar verememe ya da seçenekler arasında seçim yapamama olarak tanımlanabilir. Fakat bir davranışın gerçek bir kararsızlık olup olmadığına karar vermek için öncelikle o davranışın üşengeçlikten, önemsememeden ya da motivasyonsuzluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek gerekmektedir. Gerçek kararsızlıkta bir tereddüt vardır, neyin ya da hangisinin daha doğru olduğu konusunda bir sonuca varamama söz konusudur. Kararsızlık yaşayan kişilerde en sık görülen özelliklerden birisi de özgüven eksikliğidir. Kararsız kişilerin kafaları sürekli kararlarının yanlış olabileceği, yanlış yaparsa sonradan pişman olacağı ve sorumluluğunu taşıyamayacağı düşünceleri ile meşguldür. Bu düşüncelere sıklıkla kaygı ve korku da eşlik eder.

En sık görülen kararsızlık nedenleri

  • Özgüven eksikliği,
  • Seçim yapamama,
  • Ayrıntıya takılıp kalma,
  • Kararı karşıdakinin vermesini bekleme,
  • Karşıdakini kıramama,
  • “Hayır” diyememe,
  • Bilgi sahibi olmadığı bir konuyla karşı karşıya olma,
  • Kimlik karmaşası
  • Sorunlu, çatışmalı bir ortam
  • Karşıdakinin baskın tutumu
  • Her türlü kararın olumsuz sonuçlar içermesi

Kararsızlık bir hastalık ya da ruhsal bir sorun mu?
Ruh sağlığı açısından bakıldığında öncelikle kararsızlığın kişinin yaşamını ne derece etkilediği konusuna bakılmalıdır. Stres yaratıyorsa, zaman kaybına neden oluyorsa, diğer insanlarla ilişkileri bozuyorsa, üretkenliği ve iş yapmaı olumsuz etkiliyorsa,  işleri bir türlü sonuçlandırılamıyorsa yaşanan kararsızlığa bir ruhsal sorun olarak yaklaşılmalıdır. Ayrıca belli konularda mı yoksa hemen her konuda mı olduğu, eskiden beri mi yoksa yakın zamanda ortaya çıkan bir durum mu olduğu da önem taşımaktadır.

Çoğu zaman kişilik yapısı ile ilgilidir. Kararsızlığın en belirgin olarak yaşandığı kişilik obsesif kompulsif kişiliktir. Diğer yandan kararsızlık bir ruhsal hastalık belirtisi de olabilmektedir. Öncelikle akla gelmesi gereken ruhsal bozukluklar arasında depresyon ve obsesif kompulsif bozukluk bulunmaktadır.

 

Kararsızlık ile ilgili bilgiler

  • Kararsızlık kendi başına bir ruhsal hastalık belirtisi olmamakla bilikte eğer kişinin yaşamını etkiliyorsa bir ruhsal hastalık belirtisi olabileceği düşünülmelidir.
  • Kararsızlık bir ruhsal hastalıktan kaynaklanıyorsa tedavisini bir psikiyatrist tarafından yürütülmesi gerekmektedir.
  • Kişilik yapısından kaynaklanan kararsızlığın köklü tedavisi psikoterapi ile mümkündür. Bu tür durumlarda psikoterapi eğitimi almış olan bir psikiyatriste ya da klinik psikologa başvurulmalıdır.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi
Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı