“Herkesten farklı”, “olağanüstü”, “eşi bulunmaz”, “üstün”,
“önemli” ve “çok özel” bir kişi olduklarını düşünen;
insanlara tepeden bakan; övünmeyi ve övülmeyi çok seven;
kendisinin ayrıcalıklı bir kişi olduğuna inanan;
karşısındakinin ne düşündüğüne ve ne hissettiğine aldırış
etmeyen; eleştirilmeye katlanamayan insanlardır.*
Narsisistik kişilik bozukluğu tanı ölçütleri
Narsisistik kişilik
bozukluğunun temel özelliği genç erişkinlik döneminde
başlayan ve süreklilik gösteren, davranışlarda gözlenen ya
da hayal edilen büyüklenmecilik, beğenilme gereksinimi ve
eşduyum yapamamadır. Amerikan Psikiyatri Birliği’nin
DSM-IV tanı ölçütlerine göre narsisistik kişilik bozukluğu
denebilmesi için aşağıda verilen kişilik özelliklerin en
az beşinin bulunması gerekmektedir (Amerikan Psikiyatri
Birliği 1994):
1.
Kendisinin çok önemli olduğu
duygusunu taşır (örn. başarılarını ve yeteneklerini
abartır, yeterli bir başarı göstermeksizin üstün biri
olarak bilinmeyi bekler)
2. Sınırsız
başarı, güç, zeka, güzellik ya da kusursuz sevgi
düşlemleri üzerine kafa yorar
3. “Özel”
ve eşi bulunmaz biri olduğuna ve ancak başka özel ya da
toplumsal durumu üstün kişilerin (ya da
kurumların) kendisini anlayabileceğine ya da ancak onlarla
arkadaşlık etmesi gerektiğine inanır
4. Çok
beğenilmek ister
5. Hak
kazandığı duygusu vardır: kendisinin özellikle kayırılacak
olduğu bir tedavi biçiminin uygulanacağı
beklentileri ya da bu beklentilerine göre uyum gösterme
6. Kişilerarası
ilişkileri kendi çıkarı için kullanır: kendi amaçlarına
ulaşmak için başkalarının zayıf yanlarını kullanır
7. Empati
yapamaz: başkalarının duygularını ve gereksinimlerini
tanıyıp tanımlama konusunda isteksizdir
8. Çoğu
zaman başkalarını kıskanır ya da başkalarının kendisini
kıskandığına inanır
9. Küstah,
kendini beğenmiş davranış ya da tutumlar sergiler**
*Prof. Dr.
Erol
Özmen'in "Geçinilmesi Zor İnsanlarla Geçinme Sanatı,
psikoloji-psikiyatri.com yayınları
**Prof.
Dr. Erol Özmen, Kendini Tanıma Rehberi, Sistem Yayıncılık,
Kıssadan Hisseler Dizisi.
Yazılı olarak
izin alınmadan alıntı yapılamaz.
|
