Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

Psikiyatrist mi ? Psikolog mu ?
Hangisine gitmeliyim? Aralarındaki fark ne?

Yaşadığı ruhsal (psikolojik) bir sorun nedeniyle yardım alma arayışında olan birçok insanın kafasını kurcalayan en önemli sorulardan birisi de psikologa mı, psikiyatriste mi başvuracağıdır. Bu ayırımı yapabilmek için öncelikle psikologların ve psikiyatristlerin nasıl bir eğitim aldıklarına bakmak gerekmektedir.
Psikiyatristler tıp fakültesini bitirdikten sonra psikiyatri alanında en az 4 yıl daha eğitim almış ruh sağlığı çalışanlarıdır.
Psikologlar ise üniversitelerin psikoloji bölümünden mezun olan ruh sağlığı çalışanlarıdır fakat psikolojik sorunları olan kişilere hizmet verebilmeleri için klinik psikoloji alanında yüksek lisans eğitimini tamamlamaları gerekmektedir. Başka bir deyişle bir psikologun ruhsal sorunu olan bir kişiye yardımcı olabilmesi için yüksek lisans programını tamamlayarak ‘klinik psikolog’ unvanını almış olması gerekmektedir.

Psikiyatrist mi, psikolog mu? Karar verirken yararlı olacak bilgiler

    • Ruhsal sorun nedeniyle belli bir ruh sağlığı çalışanına gitmeden önce onun aldığı eğitimler mutlaka öğrenilmelidir. Günümüzde eğitim almadığı konularda el yordamıyla ruhsal sorunları olanlara yardımcı olmaya çalışan ya da terapi yürüttüğünü söyleyen kişiler ve ruh sağlığı çalışanları ne yazık ki az değildir.
    • Halk arasında psikiyatristlerin yalnız ilaçla tedavi yürüttükleri şeklinde yaygın bir yanlış inanış vardır. Psikiyatristler hem tıp fakültesi hem uzmanlık eğitimi süresince klinik görüşme ve terapötik görüşme eğitimi almaktadırlar.
    • Yüksek lisansını tamamlayıp klinik psikolog unvanını almamış psikologlara ruhsal sorunlar konusunda başvurulmamalıdır.
    • Psikologların ilaçlar konusunda eğitimi bulunmamaktadır. Bu nedenle bir psikolog ilaç tavsiye ederse kesinlikle kullanılmamalıdır.
    • Ruhsal sorunlar hastalık derecesinde ise mutlaka bir psikiyatriste başvurulmalıdır. Psikiyatrsitler ruhsal hastalık tanısı koyma konusunda eğitim alan tek ruh sağlığı çalışanlarıdır.
    • Ruhsal sorunlar bazen  bedensel hastalıklardan kaynaklanabilmektedir. Örneğin hipertiroidinin tek belirtisi sinirlilik ve uyku bozuklukları olabilmektedir.  Ruhsal yakınmanın bedensel hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını değerlendirebilecek tek ruh sağlığı çalışanı psikiyatristlerdir.
    • Özel bir eğitim almadıkça hem psikiyatristler hem psikologlar özgül bir terapi yöntemini (örneğin: bilişsel davranış terapisi ve analitik yönelimli terapi) uygulayamaz. Ancak her ruhsal sorunu ya da hastalığı olana özgül bir terapi yöntemi uygulanması gerekmemektedir.
    • Ruhsal hastalıkların tedavisini bir psikologun kendi başına yürütme yetkisi bulunmamaktadır. Ruhsal hastalıkların tedavisinde bir psikologun rol alabilmesi için tedavinin bir psikiyatristin denetiminde sürdürülmesi gerekir.
    • Ruhsal sorunların tedavisinde koç’ların (yaşam koçu, sınav koçu ve diğerleri) yeri bulunmamaktadır.
    • Psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümü mezunlarının kendi alanları (rehber öğretmenlik) dışında ruhsal sorunlara müdahale etme yetkileri bulunmamaktadır.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı