|
Psikosomatik hastalık, oluşmasında
psikososyal sorunların önemli derecede rol oynadığı bedensel hastalıkları
ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Yıllar
içinde bir çok dönüşüm yaşayan psikosomatik hastalık
kavramı, halk arasında en çok somatizasyon
(bedenselleştirme) kavramı ile karıştırılmaktadır.
Somatizasyon, psikolojik nedenlerle oluşan fakat bedensel
bir hastalıktan kaynaklanmayan bedensel belirtileri ifade
ederken (başka bir deyişle kişide her hangi bir bedensel
hastalık bulunmamaktadır), psikosomatik hastalıkta kişide
psikososyal sorunlar nedeniyle oluşan bedensel bir
hastalık bulunmaktadır. Günümüzde 'psikosomatik hastalık'
kavramı giderek yerini 'tıbbi
durumu etkileyen psikolojik etmenler' kavramına
bırakmaktadır.
1950'li
yıllara kadar bu konuda yapılan çalışmalarda bazı
hastalıkların oluşmasında ilk çocukluk yıllarında
çözümlenmeden bastırılmış ve daha sonraki yaşantılarla
güncelleşen bilinçdışı çatışmalar gibi özgül psikolojik
durumlar saptanmaya çalışılmıştır. Daha sonraki yıllarda
psikosomatik tıp anlayışı değişmeye başlamış ve sınırları
genişlemiştir. Bu gelişmeler sonucu psikolojik
etmenlerin, "psikosomatik hastalık" diye sınıflandırılmış
bazı bedensel rahatsızlıkların
oluşmasında tek başına
rol oynadığı görüşü yerini çoketmenli kavramlara
bırakmıştır. Günümüzde bedensel hastalıklar ile ruhsal
etmenler arasında birinin ötekini doğurduğu gibi bir
nedensellik ilişkisinden ziyade karşılıklı etkileşime
dayanan bir ilişki üzerinde durulmaktadır.
Psikososyal
etmenlerin fiziksel sağlık üzerine olan etkisi
yüzyıllardan beri bilinmektedir. Psikosomatik tıp kavramı
son zamanlarda önemli değişikliklere uğramış ve fiziksel
hastalığın ortaya çıkmasında ruhsal etmenlerin rolünden
günümüzde "psikosomatik" bir hastalığın olmadığı ve her
fiziksel hastalığın biyopsikososyal bileşenlere sahip
olduğu kavramına ulaşılmıştır. Dünyada oldukça yaygın
kullanım alanı bulan Amerikan Psikiyatri Birliğinin
sınıflandırma sisteminin son versiyonu olan DSM.IV'de
psikosomatik hastalık kavramı bulunmamakta ve yerini
"Tıbbi Durumu Etkileyen Psikolojik Etmenler" almış
bulunmaktadır. Bir genel tıbbi durumun gelişmesine,
alevlenmesine ya da iyileşmesinin gecikmesine neden olan
bir psikolojik etmen bulunduğunda bu tanı
kullanılmaktadır.
*
*
Genel Tıpta Psikiyatri Sendromlar" kitabından alıntıdır.
Kitabın yazarlarından (Prof. Dr. Erol Özmen, Prof. Dr.
Ömer Aydemir, Prof. Dr. Erhan Bayraktar)
yazılı olarak izin alınmadan alıntı
yapılamaz. |