Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Sevgi

Sevgi biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan çok boyutlu bir kavramdır. Ancak burada daha çok psikolojik yönleri ile alınacaktır.

Sevgi herkesin bildiği, bildiğini sandığı, bildiğine inandığı ama anlatamadığı bir şeydir. Herkesin üzerinde anlaştığı bir tanımı yoktur sevginin. Her tanımda bir şeylerin eksik kaldığını hissedersiniz. Sevgi tanımlanamaz, yaşanır ancak.

Sevgi, önemsemek, ilgi göstermektir. Saygı duymak, anlayış göstermek; sorumluluk hissetmek; yakınlık duymak; sıcaklık hissetmek; benimsemektir. İnsanın doğasında bulunan, yaşamı renklendiren ve anlamlandıran en güzel özelliklerinden birisidir sevgi. Sevginin bütünleştirici yönü vardır. Bu bütünleşmenin temel özelliği hem kendini hem karşıdakini olabildiğince ihmal etmemesi, eksilten değil çoğaltan nitelikler taşımasıdır.

Sevgi, olduğu gibi kabul etmeyi, onun gereksinimlerini-isteklerini anlamayı, bunları karşılamak için sorumluluk duymayı, ona ilgi göstermeyi, ona bağlanmayı, düşüncelerine ve duygularına saygı duymayı kapsar. Sevgi, sevilen kişide anlaşıldığı, benimsendiği, önemsendiği duygusu yaratır, değerlilik duygusu verir. Sevgi seven kişide de mutluluk, huzur ve güven yaratır.

Sevgi gelişen ve geliştirilebilen bir olgudur. Olgun sevgi, iki kişinin bireyselliklerini yitirmeden bütünleşmesidir. Sevgi, kişinin kendisini sevmesini, değerli bulmasını ve kendisine güvenmesini gerektirir. Kendisiyle barışık, kendisini tanıyan, kendisini seven, kendisinden memnun bir kişi, başkalarını da sever.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi
Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

Sevgi ile ilgili kısa ve öz bilgler.

  • Sevgi geliştirilebilir mi? Evet sevgi geliştirilebilir. Sevgiyi geliştirmenin, sevebilme ve kuşku duymadan sevildiğini hissetme yetisini kazanmanın yolu kendini tanımaktan geçer.
  • Sevgi sahiplenme ve kaybetmek istememeyi de içerebilir. Fakat bunlar sevgiyi sevgi olmaktan çıkarma potansiyeli de taşır. Sahiplenme dayatma ve karşısındaki insanı koşullu sevmeyi getirebilir. Kaybetmek istememe ise ya zorla birlikte olmayı ya da kişinin aşırı özverili davranışlarla onu elde tutmaya çaba harcamasını getirebilir.
  • Sevginin bir alışveriş olarak düşünülmesi, pek çok insan için rahatsız edici bir durumdur. Oysa sevgi de bir alışveriştir. Fakat günlük alışverişlerdekinden farklı olarak almak niyetiyle verilmez.
  • Sevme yetisi yeterince gelişmeyenler sevgiyi sürekli korku ve kaygı ile içiçe yaşarlar. Coşku duyarak sevdiklerini hissedemezler.
  • Bazı insanlar kendilerine yönelen sevgiyi almada sindirmede çok zorlanırlar. Sevildiklerini doya doya, kuşku duymadan hissedemezler. Kendilerini sevlimeye layık ya da sevilmeye değer bir insan olarak göremezler.
  • İnsanın diğer gereksinimlerinden ayrışmış bir sevgi yaşadığını iddia etmek mümkün değildir. Başka istek, dürtü ya da gereksinimler ne kadar çok karışıyorsa; hissedilen, sevgi olmaktan o kadar uzaklaşır
  • Bazı insanlar sevgiyi sık sık sorgularlar. Oysa sevgi hissedilerek yaşandığında sorgulanmaz çoğu zaman; eksik bir şeyler kaldığında, yanlış bir şeyler olduğu sezildiğinde sorgulanır. Bazen de bu sorgulama sevgiyi yaşayamamanın acısına katlanma işlevi görür
  • Bir an ya da bir süre öfkelenmek, nefret ediyormuş hissine kapılmak ve onun canını acıtma isteği duymak sevginin olmadığı ya da bittiği anlamına gelmez.
  • Sırf kan bağı olduğu için bir insanı (anne, baba, kardeşler) sevmek zorunluluğu söz konusu değildir. Geçmişte yaşananlar sevgiyi besleyen nitelikler taşıyorsa kan bağının varlığı sevmeyi kolaylaştırır fakat bu biyolojik kan bağı olmasından kaynaklanmaz. Asıl belirleyici olan yaşananlardır.
  • İnsan sevmediği bir insan ile ilişkisini sürdürebilir mi? Evet sürdürebilir. Saygı duyarak, onun farklı bir insan olduğunu kabullenerek, doğru sınırlar çizerek, hem onun hem kendisinin haklarını gözeterek, gerektiğinde çatışarak ilişki sürdürülebilir. Bunlar başarılamıyorsa ilişkiyi sürdürme çabası boşa çıkmaya mahkumdur.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi
Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı