Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Sigarasız Yaşam İçin Öneriler

Uzman Psikolog Tarık Gandur

Bugün sabah büyük bir hevesle yatağınızdan kalktınız ve bu sefer kesinlikle sigarayı bırakmaya karar verdiniz. Ama bundan önceki sayısız denemeniz gibi bu da sadece birkaç gün sürdü. Üstelik eşe dosta bırakma kararınızı açıkladığınızdan artık onların önünde de tüttüre tüttüre içemiyorsunuz.

“Hiç başlamasaydım böyle olmazdı. Artık bir kere sigara içtiğimden onsuz olmuyor.”

dediğinizi duyar gibiyim. Hatta öyle ki, sigarayı bıraktığınızda eskiden zevk aldığınız birçok şeyden zevk almayacağınızı düşünüyorsunuz.

O çayın, kahvenin veya arkadaşlarla iki tek atmanın keyfi uçup gidecek. Eskisi gibi olmayacak. Eskiden sigara ile yaptığınız her şeyde, sigaranın eksikliği yaptığınız şeyin keyfini kaçıracak. Bu sebeple en iyisi belki de azaltmak?!

“Üç, beş sigaraya inersem daha az zararlı olur, sonra da yavaşça bırakırım. Hem bu aralar stresim çok! Sigara beni rahatlatıyor.”

diye düşünüyorsunuz. Aslına bakarsanız yukarıda saymış olduğum bu düşünceleriniz, işte tam da bu fikirler sizi sigaraya bağlıyor.

Sigara Bir Bağımlılıktır!
Sigarayı bırakmanızın ilk şartı onu anlamak ve neden içtiğinizi keşfetmektir. Öncelikle kabul etmeniz gereken gerçek ise sigaranın bağımlılık yapıcı bir madde ve sizin de NİKOTİN BAĞIMLISI olduğunuzdur. Bağımlı olduğunuzu kabul etmek zor olabilir ama bunu yapmadığınız sürece ve “Ben istediğim zaman bırakırım” diye kendinizi avuttuğunuz sürece bilin ki SİGARAYI BIRAKAMAZSINIZ.

Sigara Keyif Vermez!
Sigara içmiş ve yıllar önce bırakmış biri olarak şunu çok iyi biliyorum: Sigara tiryakileri sigaranın kendilerini rahatlattığını ve streslerini azalttığını söylerler. Bu TAMAMEN YANLIŞTIR. Ancak içenler gerçekten kendilerini rahatlamış gibi hissederler. Sigarayı içmediğiniz zamanlarda, vücudunuz sigara ister. Siz farkında olmasanız da bu sizde bir huzursuzluk hali yaratır. Bu durum tüm bağımlılıklar için geçerlidir. Yerli ve yabancı çeşitli filmlerde uyuşturucu alamadığı için krize giren gençleri izlemişsinizdir. Sigarada da aynı durum olur. Çok daha hafiftir ama mekanizması aynıdır. Nasıl uyuşturucu bağımlıları uyuşturucu aldıklarında krizleri sonlanıyorsa, sigara tiryakileri de sigara içtiklerinde huzursuzluk halleri bir süreliğine geçer. İşte tiryakiler de bu yüzden sigaranın streslerine iyi geldiğini düşünürler. Oysaki sigaranın geçirdiği sıkıntı veya stres zaten sigara tarafından yaratılmış bir sıkıntıdır. Yani siz sigarayı bırakınca zaten o sigaranın geçirdiği stres ortada olmayacaktır. İlk sigaranızı hatırlayın. Çok rahatladığınızı, çok beğendiğinizi söyleyebilir misiniz? Çoğu tiryaki ilk sigarasından sonra baş dönmesi, öksürme hatta kusma yaşamıştır. Sigara gerçekten hoş duygular veriyor olsaydı, ilk içişten itibaren bu hoş duyguları yaşatması gerekmez miydi?

Sigara Azaltılarak Bırakılmaz!
Neden mi? Yukarıda anlattığım bağımlılık mekanizmasından dolayı. Vücudunuza sigara vermeye devam ettiğiniz sürece, vücut sigarasız olduğu zamanlarda yukarıda anlattığım “yoksunluk belirtisi” dediğimiz belirtileri yaşamaya devam eder. Aslında sigarayı azaltmanın sizi sigaraya daha da bağlayan bir etkisi vardır. Eskiden, sözgelimi, saat başı 1 sigara içerken, azalttığınızda diyelim ki 4 saatte 1 sigara içiyorsunuz. Vücudunuzun sigarasız kaldığı dönem daha uzun olduğundan huzursuzluğunuz yani sigarasızlığın yarattığı sıkıntı daha da fazla oluyor. 4 saat sonra sigara içtiğinizde, bu büyük sıkıntı birden yok oluyor ve siz de sigaranın sizi o büyük sıkıntıda rahatlattığını düşünüp ona daha da bağlanıyorsunuz. İşte bu sebeple azaltarak sigara bırakmaya çalışmak sigaraya daha fazla bağlanmaktan başka bir işe yaramaz. Üstelik vücudunuzun boşu boşuna yoğun yoksunluk belirtisi yaşamasına sebep olursunuz. Bu sebeple sigarayı birden bırakmalısınız. Sigarayı bırakmayı başardıktan sonra, örneğin birkaç ay sonra “Nasılsa bırakabiliyorum” diye düşünüp tek bir sigara yakayım DEMEYİN sakın. Bu tek sigara sizin sigaralı günlere geri dönüşünüz olabilir.

Sigaranın yerine başka bir şey koymaya çalışmayın!
Sigarayı bırakınca sakız çiğnemeye başlayan veya şeker yemeğe başlayanları görmüşsünüzdür. Veya sigarayı bırakmak için nikotin bandı kullananları. Nikotin bandı kullanmak ile sigarayı azaltarak bırakmaya çalışmak temelde aynı şeyler. Vücudunuza giren bağımlılık yapıcı maddeyi yavaşça azaltarak bağımlılıktan kurtulmaya çalışmak yukarıda anlattığım gibi etkisiz bir yöntemdir.

Sigara yerine sakız, şekerleme gibi şeyler koymak da yararsızdır. Yapmanız gereken sigarayı hayatınızdan ve yaşam biçiminizden söküp atmaktır. Sigara yerine başka bir şey koymak, sigaranın bir şekilde hayatınızda, yaşam rutininizde dolaylı da olsa kalması anlamına geliyor. Siz farkında olmasanız da her sakız çiğnediğinizde sigarayı düşünüyorsunuz. Bu da bağımlılığınızı tam olarak yenmenizi engelleyen bir durum.

Şanslı Olan Sizsiniz, Sigara İçenler Değil!
Unutmayın, sigarayı bırakma kararınız önemli ve değerli bir karardır. Her ne kadar çevrenizde kullanmaya devam eden insanlar bunu açıkça söylemese de, sigara içen herkesin yerinizde olmak için can attığını bilin. Sigarayı bıraktıktan sonra içenlere bakarken içemediğiniz için “zavallı” olanın siz değil, içtikleri için onlar olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Siz, hayatınızın geri kalanı için çok önemli bir adım attınız, bunu aklınızdan asla çıkarmayın. Siz, artık sigarasız biri olarak, yediklerinizden daha iyi tat alacaksınız. Çayın, kahvenin, yediklerinizin veya arkadaşlarınızla içtiğiniz bir kadehin de tadını eskisinden fazla alacaksınız. Çünkü siz farkında değildiniz ama, eskiden kahveyi, çayı sadece sigaranıza eşlik etsin diye içiyordunuz. Çayı. kahveyi, artık, tatlarını alabilmek için içeceksiniz. Sigara içmek için yemeği acele yemeniz gerekmeyecek. Bol oksijenli, sigarasız günler dileğiyle.

Uzman Psikolog Tarık Gandur

www.motive.com.tr