Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Aşırı Kontrollü Ortamda Büyüyen Çocuklar Mutsuz Yetişkinler Oluyor

Uzman Psikolog Zehra Erol

Yirmili yaşların sonu veya kırklı yaşların ortalarına doğru zaman zaman daha belirgin şekilde yaşamdan zevk almakta zorlandığınızı fark etmeye başladınız. Yaşadıklarınızla ilgili düşünmeye başladığınızda anne babanızın aşırı kontrolcü tutumlarının yetişkin yaşamınızı çok fazla etkilediğini görmeniz şaşırtıcı olmaz. Aşırı kontrollü ortamda büyüyen çocukların sık karşılaştığı tutumları özetlersek;

-Çocuk duygularını ortaya koyduğunda (özellikle zorlayıcı duygular) sus, ağlama demek, kızmak
-Ayıplamak
-Sorumluluk ve görev odaklı paylaşımlar (derslerinde başarılı olmalısın, kursa düzenli gitmelisin.. ) Sohbet etmenin de amacına hizmet etmesi önemlidir.
-Eğlenmek adına yapılan eylemlerin gereksiz olduğunu vurgulamak
-Eleştirmek

Bu yaklaşımlarla büyüyen çocuklarda gençlik ev yetişkinlik dönemlerinde duygularını ifade etmede ve kendini ortaya koymada güçlükler oluşur. Stresli dönemlerde veya yaşamında sorumlulukların artmasıyla birlikte mutsuzluk da artar. Bu kişilerden bazıları iş veya akademik yaşamındaki başarılarına rağmen yakın ilişkilerde veya sosyal yaşamdan yeterince doyum alamazlar.

Kişinin kendini aşırı kontrol etmesinin neden olduğu zorluklar;
-Yetişkinlikte de devam eden bağımlılık-bağımsızlıkla ilgili çatışmalar
-Çekinik davranışlar
-Duyguları dinleyememe, duyguları anlamada zorlanma
-Eleştiriye karşı hassasiyet, hata yapma korkusu
-Anı yaşamakta zorlanmak
-İsteklerinin farkına varmada zorluklar
-İlişki problemleri; ilişkide sınırlarını koruyamama, aşırı fedakarlık vb..
-Aşırı sorumluluk duygusu
-Yorgunlukla birleşen stres durumlarında tetiklenen depresyon, kaygı problemleri

Tüm bu nedenlerden dolayı ebeveynlerin çocuklarla diyalogların da unutmaması gerekenler;
-Ebeveynin çocuklarının duygularını anlamaya yönelmesi önemlidir. Öncelikle bunun için annenin kendi duygularını farketmesi gerekir. Bazı anne ve babalar bu anlamda daha ilerde olabilir, bazıları daha zorlanabilir. Anne veya baba olmak bu becerinin varlığının göstergesi değildir veya birden oluşmasını sağlamaz. Ancak annelikle birlikte kişi kendini geliştirebilir.
-Çocuğunuzun hata yaparak ilerleyeceğini hatırlamak. Sadece doğru davranışı vurgulamak yerine davranışının nedenini anlamak.
-Çocukların davranışları ile ilgili yorum yaparken yaşanan olay üzerinden değerlendirme yapmak, çocuğun tüm davranışlarına genellememek.
-Ebeveynle çocuk birlikte sııcak, duyarlı, anı paylaşmanın ön planda olduğu zamanlar geçirmek.
-Dinlenmenin de, eğlenmeninde, oyun oynamanın da hem çocuk, hem yetişkin için önemli olduğunu unutmamak ve ugulamaya çalışmak.

 

Uzman Psikolog Zehra Erol

www.zehraerol.com

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Uzman Psikolog Zehra Erol’un diğer makaleleri için lütfen tıklayınız