Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Depresyonu Anlamak

Uzman Psikolog Zehra Erol

Depresyon dediğimizde aklımıza üzüntü, karamsarlığın ve mutsuzluğun hakim olduğu acı veren bir süreç gelir. Kişinin duygu, düşünce ve davranışlarını etkileyen uzun süreli duygu durum bozukluğudur. Özgüven duygusunun azaldığı, günlük yaşam işlevlerinin bozulduğu bir durumdur. Depresyonun farklı çeşitleri vardır. Bunlardan ikisinden kısaca bahsedeceğiz; Majör depresif bozukluk ve distimik bozukluktur.

Majör Depresyon

Majör depresif bozukluk; en az iki hafta boyunca devam eden kötü bir duygu halinde olma, hiçbir şeyle ilgilenmeme ve yaptıklarından hiçbir keyif almama durumunu tanımlar. Buna ek olarak aşağıdaki semptomların en az dördü olmalı. Yemek yeme, uyumak, düşünmek, konsantre olmak ve karar vermekle ilgili problemler, enerji eksikliği, intihar düşünceleri ve kendini değersiz ve suçlu hissetme.(Amerikan Psikiyatri Derneği 2000) Günlük yaşama olan ilginin kaybı, suçluluk duyguları, değersizlik hisleri görülebilir. Özgüvenin azalması da kişinin günlük yaşama adapte olmasını zorlaştırır.

Distimik Bozukluk

İki yıl boyunca devam eden, sürekli değil ancak kronik olarak depresif olmakla karakterize edilir. Kişi depresyondayken aşağıdaki semptomlardan en az ikisini yaşar. İştahsızlık, düşük kendilik değeri ve ümitsizlik duygusu. (Amerikan Psikiyatri Derneği 2000) Bu bozukluğu yaşayan kişiler durumu “kendimi bildim bileli mutsuzum ben” diye tanımlarlar. Uzun süreli yoğunluk, karar verme zorlukları, düşük öz-saygıdan şikayetçi olurlar.

Depresyon açısından psikososyal risk faktörlerini değerlendirdiğimizde stresli yaşam olaylarından bahsedebiliriz. Olayların yarattığı stres kişiden kişiye değişse de eşin ölümü, boşanma, mali durumda değişiklikler, kayınvalide, kayınpederle yaşanan sorunlar, kazalar gibi stresli yaşam olayları duygu durum bozukluklarının başlamasında etkilidir.

-Olumsuz düşünme biçimi ve algılama; Bireyin kendini ve yaşamını olumsuz algılaması depresif hissetmesine neden olmaktadır. Olumsuz düşünme biçimine ve algılamaya sahip olmak depresyon açısından risk faktörüdür.

-Kişilik özellikleri; Bireysel özelliklerde depresyon açısından risk faktörüdür. Aşırı duyarlılık, eleştiriye hassasiyet gibi faktörler etkilidir. Kendini değerlendirirken başarıyı merkez almak, başarısızlık durumlarında yoğun mutsuzluğa neden olur. Bazı kişiler için de sosyal onay oldukça önemlidir. Sosyal onaya bağımlılığı da kişinin iyi hissetmesini zorlaştırıcı faktörlerdendir.

Depresyonda psikolojik destek; depresyonun farklı şekilleri olduğundan bahsettik. Aynı zamanda depresyonu tetikleyen farklı pikososyal faktörlere de değindik. Psikolojik yardım sürecinde psikoterapi kullanılan yöntemlerden biridir. Psikoterapi süreci çok yönlü etkenlerin dikkate alındığı(depresyonun şiddeti, rahatsızlığın süreci, kişilik özellikleri vb..) ve buna göre farklı psikoterapi yaklaşımlarının kullanıldığı süreçtir.

 

Uzman Psikolog Zehra Erol

www.zehraerol.com

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Uzman Psikolog Zehra Erol’un diğer makaleleri için lütfen tıklayınız