Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Terkedilmek

Uzman Psikolog Zehra Erol

Terkedilmek yaşamda başa çıkılması zor süreçlerden biri. Sevilen kişinin ilişkiden vazgeçtiğini, yalnız olduğunuzu derinden hissettiren yaşantıdır. Terk eden kişinin nasıl ayrıldığına ve ayrılma sürecindeki davranışlarına bağlı olarak da “ağır” yaşanan travma yaşantısına da sebep olabilir. Terkedilmenin kişide ruhsal yaraya neden olmasının sebebi;

-Ayrılık sürecinin nasıl yaşandığı

-Kişinin ilişkiye ait sorumluluk algısı, ilişkin kendi iç dünyasında nasıl şekillendiği

-İlişkinin bitişine verdiği anlam

-Ayrılmanın nasıl yorumlandığı; Ayrılmak çift yönlü bir durum gibi algılanır. Terk edilmekte ise tek taraflı bir değerlendirme mevcuttur. “Ayrıldım ve ya ayrıldık dendiğinde farklı oranlarda da olsa benimde ayrılık üzerinde etkim var, ayrılık benimle de ilgili vurgusunu” yapıyoruz. Terk edildim dendiğinde ise; “benim istemediğim, yönetemediğim, tek taraflı bir süreçten” bahsediyoruz.

Günlük yaşamda sık rastlanılan terk eden kişilerin en çok yaralayan ve travmaya neden olan davranışlarından kısaca bahsedelim;

-Aşağılamak, değersiz ve önemsiz hissettirmek

-Birden bire ilişkiyi kesmek. Problem olarak belirtilen olaylarla ilgili yetersiz açıklamalar.

-Aldatmak

-Manipulatif davranışlar, ayrılığın sorumluluğunu karşı tarafa yükleyerek terk etme

Terk edilen kişi bu davranışların sadece bir tanesine değil, birden fazlasına maruz kalabilir. Her zaman terk edilmek travmaya neden olmaz. Yaşanan olayların ağırlığı, kişinin duyarlılığı ve olayın olağandışılığı da travma yaşamasına neden olur kişinin. Örneğin; Uzun süredir tartışan, sorunlarını çözmekte zorlanan, eşinin bir şeyler sakladığını, eşiyle ilişkisinde mesafe olduğunu fark eden bir bayan için aldatılma ve ardından gelen ayrılık terkedilme olarak yorumlanmayabilir. Başka bir ilişkide ise; var olan sorunların çözüleceğine inanan, bunun için çaba harcayan, karşı tarafından da sorunlarla baş edebileceğine düşünen kişi için aldatıldığını öğrenmek, beklenmedik, olağandışı olabilir ve ardından gelen ayrılık terkedildiğini hissettirebilir.

Bir ayrılığın terkedilme olarak değerlendirilmesi yaşanan olay kadar terk edilen kişinin olayı yorumlayışı ve bireysel özellikleri ile de bağlantılıdır. Örneğin; ilişkiler de yoğun “ayrılık kaygısı” yaşayan kişiler için ilişkinin bitmesi ve karşı tarafın ilişkiden vazgeçmesi tahammülü zor bir durumdur. Kendileri ayrılığı en son düşündükleri için karşı tarafın ayrılacağı düşüncesi rahatsızlık verir. Sorunların çözümü için arayış içindedirler ve bunu karşı taraftan da beklerler. Karşı tarafın ayrılmasını da kendisinden vazgeçiş olarak yorumlarlar.

Terkedilmek travma olarak yaşandığı durumlarda kişinin günlük yaşama uyumu oldukça zorlaşır. Rahatsız eden acı veren olay sıklıkla hatırlanır. Bir yandan günlük yaşam olağan şekliyle devam ettirilmek istenir, diğer yandan acı veren anılarla nasıl başa çıkılacağı araştırılır. Bu durumlarda psikoterapi de EMDR denilen ve travmada oldukça etkili olan bir yöntem kullanılır. EMDR; bilgi işleme modelidir. EMDR’nin açılımı; Göz hareketleri ile duyarsızlaştırmadır. Var olan anıların yeniden yapılandırılarak, olaya karşı geliştirilen hassasiyetin azaltılması amaçlanmaktadır. EMDR oldukça etkili bir yöntemdir. EMDR ile yaşanılan olay psikoterapi seansında tekrar hatırlanarak yeniden yapılandırılır. Bu yapılandırma yapılırken kullanılan teknik çift yönlü uyarımdır. Çift yönlü uyarım da sıklıkla göz hareketleri ve ses kullanılır.

 

Uzman Psikolog Zehra Erol

www.zehraerol.com

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Uzman Psikolog Zehra Erol’un diğer makaleleri için lütfen tıklayınız