Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi

 

Yetersizlik Duygusu

Uzman Psikolog Zehra Erol

Yaşam içinde hepimizin zaman zaman yetersizlik hissettiği anlar olur. Ancak yetersizlik duygusu çok sık sizi etkiliyorsa, nedensiz şekilde açığa çıkıyorsa o zaman yaşantınızı zorlaştırabilir. Yetersizlik duyguları hangi durumlarda açığa çıkabilir;

-Erken çocukluk travmaları

-Aşırı eleştirel ebeveynler, mükemmeliyetçi yaklaşımlar

-İstismarcı bir eş

-Baskıcı bir patron

-Depresyon, kaygı bozuklukları vb.. psikolojik rahatsızlıklarda yetersizlik duygularına katkıda bulunur. Bu problemlerin varlığını da kişi gerçekçi olmayan şekilde kendi yetersizliğine bağlayabilir.

-Bebek sahibi olduktan sonraki süreçte çocuklarının ihtiyaçlarını karşılarken belli standartlar oluşturan anneler bu limitleri gerçekleştiremediklerinde yetersizlik duyguları açığa çıkar.

Yetersizlik duygusunu sıklıkla yaşayan kişiler de uyumu olmayan baş etme yöntemleri gelişebilir.

-Bunlardan biri duygularını çevresine fark ettirmemek adına kendini sosyal yaşamdan uzak durmaktır.

-Diğer bir yöntem ise bu duygularla başa çıkabilmek adına aşırı yemek, aşırı para harcama veya aşırı alkol alımı görülebilir.

-Bazı kişilerde ise kendi yetersizlik duygularını karşısındakine yansıtır. Aşırı eleştirerek, kontrol etmeye çalışarak, olumsuzluklar karşısında suçlayarak kendini güçlü hissetmeye çalışır.

Yetersizlik duyguları;

-Kişinin kendini aşırı eleştirmesine neden olur, benlik saygısını azaltır.

-İnsanlar tarafından kabul görmeyeceği düşüncesi nedeniyle sosyal yaşamdan uzaklaştırır ve kişilerarası ilişkilerde sorunlara neden olur.

-Başarısızlık korkusunu tetikler ve performans kaygısını arttırır.

Yetersizlik duygularının kaynağı olumsuz çocukluk yaşantılarıdır. Erken dönemdeki olumsuz deneyimler üzerinde terapistle çalışmak oldukça faydalı olacaktır. Diğer bir yöntemde yoğun duygulara karşı duyarsızlaştırmayı oldukça etkili biçimde sağlayan EMDR tekniğidir. EMDR ile de kişinin yetersizlik hissettiği durumlar, geçmiş travma yaşantıları belirlenir ve terapistle birlikte çalışılır.

Bunun yanında kişisel olarak kendi başınıza yapabilecekleriniz;

-İnsanların zorlayıcı davranışlarına tahammül etmeyi azaltmak

-Sınırlarınızı anlamaya çalışın.

-Sizi rahatsız eden duyguları algılamaya ve anlamaya çalışın.

-Sizin de zaman zaman hata yapabileceğinizi kendinize hatırlatın.

-Kendinizle ilgili değerlendirmelerinizi yaşadıklarınızı da dikkate alarak gözden geçirin.

 

Uzman Psikolog Zehra Erol

www.zehraerol.com

Yazılı olarak izin alınmadan alıntı yapılamaz.

Uzman Psikolog Zehra Erol’un diğer makaleleri için lütfen tıklayınız