Psikoloji & Psikiyatri

Psikoloji ve psikiyatrinin internet adresi
Ağrı Bozukluğu

Ağrı bozukluğu kişide bir ya da daha fazla yerde bedensel bir hastalık ile açıklanamayan ağrılar bulunmasıdır. Fakat bedensel bir hastalığa bağlanamayan bir ağrının ağrı bozukluğu olarak nitelendirilebilmesi için ağrının psikolojik bir etmenle ilişkili olması, kişinin yaşamını etkileyecek şiddette olması, sosyal ve iş yaşamını etkilemesi gerekmektedir.

Herhangi bir yaşta ortaya çıkabilir. Ancak kadınlarda ve 30-40 yaş aralığında daha yaygındır. 

Kısa ve öz bilgiler

  • Bedensel bir hastalığı olmamasına karşın vücudunun herhangi bir yerinde bir türlü geçmeyen ağrıları olanlarda depresyon olabileceği mutlaka akla gelmelidir. Hastada depresyonla ilişkili ağrı varsa hastaya ayrıca ağrı bozukluğu tanısı konmaz.
  • Bir bedensel hastalık nedeniyle uzun süredir şiddetli ağrı yakınması olanlarda da bu ağrıların yarattığı rahatsızlık ve umutsuzluk nedeniyle depresyon gelişebilmektedir. 
  • Depresyon tedavisinde kullanılan ve antidepresan olarak adlandırılan ilaçlar (kişide depresyon olmasa bile) uzun süredir ağrı yakınması olanlarda kullanılabilmektedir. 
  • Depresyon tedavisi gören ve bir antidepresan ilaç kullanan hastalar bir bedensel hastalığa bağlı yaşadıkları ağrı nedeniyle gittikleri doktorlara kullandığı ilacı mutlaka söylemelidirler. Aksi durumda bedensel hastalık nedeniyle gittiği doktor da bir antidepresan ilaç yazabilmektedir. Hasta bu durumda farkında olmadan gereksiz yere iki antidepresan ilacı bir arada kullanabilmektedir.
  • Psikolojik kökenli ağrı yaşayanların yakınmaları diğer insanlar tarafından sıklıkla uydurulan bir yakınma olarak düşünülür. Oysa bu tümüyle yanlıştır. Psikolojik kökenli ağrılarda kişinin hissettiği gerçek bir yakınma vardır.  Olmayan bir yakınmayı bir tiyatro sanatçısı gibi rol yaparak varmış gibi göstermek psikiyatride temaruz ve yapay bozukluklar başlığı altında incelenir.
  • Bazı insanlar var olan ağrılarını kişilik yapıları nedeniyle daha dramatize ederek ifade edebilmektedirler. Bu durumda hastalar yalancılıkla suçlanmamalıdırlar. Bu insanlar yalnız ağrı yakınmalarını değil daha birçok şeyi diğer insanlara abartılı görünecek şekilde ifade etmektedirler. 
  • Psikolojik kökenli ağrıların nedeni kolayca saptanamamaktadır. 
  • Ağrı psikolojik kökenli olsa da tedavisinde antidepresan ilaç kullanıldığında başarılı sonuçlar alınabilmektedir. 
  • Ağrı bozukluğu Amerikan Psikiyatri Birliğinin DSM-IV sınıflandırma sistemi içinde somatoform bozukluklar başlığı altında, DSM-V’te ise bedensel belirti bozukluğu başlığı altında ele alınmaktadır.
  • Diğer sınıflandırma sistemlerinde psikojenik ağrı bozukluğu olarak da tanımlanmaktadır.

Prof. Dr. Erol Özmen
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi
Psikiyatri Anabilim Dalı